Vergi ödəyicisi dəqiqləşdirilmiş vergi hesabatını hansı hallarda və müddətdə təqdim etməlidir?

Satışı davam edən "Vergi uçotu: A-dan Z-yə" (VII nəşr) kitabından seçmə

Vergi Məcəlləsinin 72.5-ci maddəsi vergi ödəyiciləri tərəfindən dəqiqləşdirilmiş hesabatın verilməsini tənzimləyir. Həmin maddə ilə bağlı diqqət yetiriləsi bir neçə məqam var. Birinci məqam odur ki, Vergi Məcəlləsi vergi ödəyicisinə dəqiqləşdirilmiş vergi bəyannaməsinin təqdimi ilə bağlı məhdudiyyətlər tətbiq edir. Belə ki, Vergi Məcəlləsinin 163-cü maddəsində nəzərdə tutulan hallar istisna olmaqla əvvəlki hesabat dövrləri üzrə təqdim edilmiş hesabatlardakı məlumatlar ilkin uçot sənədləri üzrə məlumatlara uyğun olmadığı hallarda vergi ödəyiciləri tərəfindən həmin hesabat dövrü üçün dəqiqləşdirilmiş hesabat təqdim edilməlidir.
Misal 1. ƏDV ödəyicisi ötən hesabat ayında aldığı malı tam və ya qismən geri qaytarıb. Bu zaman ƏDV ödəyicisinin dəqiqləşdirilmiş vergi hesabatı təqdim etməsinə məhdudiyyət qoyulur. Vergi ödəyicisi cari ƏDV bəyannaməsində dəqiqləşdirmə həyata keçirməlidir.
Misal 2. Vergi ödəyicisi ötən dövr üzrə Mənfəət vergisi bəyannaməsində ezamiyyə xərcini düzgün bəyan etməyib. Bu halda vergi ödəyicisi dəqiqləşdirilmiş vergi bəyannaməsi təqdim edə bilər.
Misal 3. Vergi ödəyicisi ötən dövr üzrə vahid bəyannamədə işçinin əmək haqqı üzrə gəlir vergisinə güzəşt tətbiq etməyib. Bu halda da vergi ödəyicisi dəqiqləşdirilmiş bəyannamə təqdim edə bilər.
İkinci məqam dəqiqləşdrilmiş bəyannamənin  təqdim olunmasına qoyulan məhdudiyyətlərlə bağlıdır. Belə ki, Vergi Məcəlləsinin 72.5-ci maddəsində qeyd edilir ki, vergi ödəyicisi tərəfindən dəqiqləşdirilmiş və ya vaxtında təqdim edilməmiş hesabatlar vergi ödəyicisində səyyar vergi yoxlamasının başlandığı günədək təqdim edilə bilər.
Misal. Vergi orqanı vergi ödəyicisinə növbəti səyyar vergi yoxlamasının 10 aprel 2023-ci ildə başlanacağı haqqında bildiriş göndərib. Bu halda vergi orqanı bildirişdə göstərilən tarixdən sonra vergi ödəyicisinin dəqiqləşdirilmiş və ya vaxtında təqdim edilməmiş vergi hesabatı hüququnu məhdudlaşdırır.