İş vaxtının cəmlənmiş uçotunun başqa rejimlərdən fərqi nədir? (3 ƏSAS MƏQAM)

Satışı yalnız kitabxanalarda həyata keçirilən "Əməyin uçotu: A-dan Z-yə" (III nəşr) kitabından seçmə

Son dövrlər işçi sayı çox olan və ya növbəli sistemlə fəaliyyət göstərən iş yerlərində iş vaxtının cəmlənmiş uçotunu tətbiq edirlər. Əmək Məcəlləsinin 96-cı, “İş vaxtının cəmlənmiş uçotu” maddəsinin birinci hissəsinə əsasən, qeydiyyat (uçot) dövründə iş vaxtının müddəti qanunvericiliklə müəyyən olunmuş iş saatlarının sayından çox olmamaq şərti ilə iş vaxtının cəmlənmiş uçotu tətbiq edilə bilər. Bu halda qeydiyyat (uçot) dövrü bir ildən artıq, gündəlik işin (növbənin) müddəti isə 12 saatdan çox ola bilməz.
İş vaxtının cəmlənmiş uçotu məsələsində diqqət yetiriləsi 3 məqam var.
Birinci məqam. İş vaxtı üzrə qeydiyyat (uçot) dövrü bir ildən artıq olmamalıdır.
Qeydiyyat (üçot) dövrü Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən təsdiq olunan illik istehsalat təqvimində aylar, rüblər və il üzrə iş saatlarının miqdarı nəzərə alınmaqla hesablanır.
İkinci məqam. İş vaxtının cəmlənmiş uçotunda gündəlik işin (növbənin) müddəti 12 saatdan çox ola bilməz.
İşəgötürən üçün iş vaxtının cəmlənmiş uçotunun tətbiqinin bir üstünlüyü də odur ki, gündəlik iş normasının maksimum 8 saat yox, 12 saat olmasına icazə verilir. O səbəbdən mühafizə xidməti, sorğu mərkəzi, dənizdə fəaliyyət göstərən müəssisələr tipli iş yerlərdində adətən iş vaxtının cəmlənmiş uçotu tətbiq olunur.
Üçüncü məqam. İş vaxtının müddəti qanunvericiliklə müəyyən olunmuş iş saatlarının sayından çox olmamalıdır.
Qeydiyyat (üçot) dövrü ay götürülərsə, məsələn, 2022-ci ilin fevral ayında 20 iş günü olduğu üçün iş vaxtının müddəti 160 saatdan çox ola bilməz. Və yaxud 2022-ci ilin 1-ci rübü qeydiyyat (uçot) dövrü olaraq götürülərsə, bu halda iş vaxtının müddəti 438 saatdan (143 saat (yanvar) + 160 saat (fevral) + 135 saat (mart)) çox olmamalıdır. Ya da qeydiyyat (uçot) dövrü tam olaraq 2022-ci il götürülübsə, o halda iş vaxtının müddətinin
1 921 saatdan çox olmasına icazə verilmir.
Qeyd edək ki, Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi tərəfindən təsdiq olunan 2022-ci ilin istehsalat təqvimində aylar, rüblər və il üzrə iş saatlarının miqdarı hesablanaraq qeyd edilib.